Vooruitblik op de raadsvergadering 26 oktober door Lijst Fier

In de herfst is het weer tijd  voor de begrotingsvergadering van Vlieland…een geldpraatje.

Onze gemeente stuurt allerlei zaken mede aan die rechtstreeks van belang zijn voor de eigen inwoners (o.a. openbare orde en veiligheid, zorg, dienstverlening, verkeer, onderwijs, sociale zaken en maatschappelijke dienstverlening, ruimtelijke ordening, het bemensen van de gemeentelijke organisatie) en uiteraard ook in het belang zijn voor onze badgasten. Bij dit alles hoort het leveren van diensten en het verstrekken van voorzieningen. Over veel zaken mag de gemeente zelfstandig beslissen en dat alles kost fiks wat geld.

Maar de gemeente moet ook nog een aantal landelijke wetten uitvoeren. Dat noemen we medebewind. In de afgelopen jaren heeft het Rijk steeds meer taken en bevoegdheden aan gemeenten overgedragen. Hiervoor krijgen wij gelabeld geld, maar vaak is dat niet helemaal genoeg.

Waar komt al dat geld eigenlijk vandaan? Meer dan de helft van ons geld is afkomstig van het Rijk. Dit wordt de algemene uitkering genoemd die elke gemeente jaarlijks krijgt vanuit het Gemeentefonds. En dan zijn er dus ook nog gelden voor specifieke taken als uitkeringen van het Rijk (voor de medebewindzaken).

Naast de jaarlijkse gelden vanuit Den Haag krijgt onze gemeente ook geld van de Vlielanders zelf. Dit komt uit de gemeentelijke belastingen (onroerende zaak belasting, hondenbelasting), heffingen (riool- en reinigingsheffing) en leges (bijvoorbeeld voor een omgevingsvergunning, reisdocumenten, rijbewijzen et cetera). Hoera, ik mag belasting betalen! En uiteraard is voor ons eiland de toeristenbelasting ook een welkome binnenkomer. Daarmee moeten wij het zo’n beetje doen qua inkomsten.

Ons gemeentebestuur, bestaande uit de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester dragen zorg voor het gemeentelijke beleid. Het college is als dagelijks bestuur met haar coalitieakkoord aan het werk gegaan, de gemeenteraad houdt hierbij de vinger aan de pols door B&W te controleren en door kaders te stellen.

Een van de bevoegdheden van de raad is het recht van budget, dat wil zeggen de bevoegdheid om financiële middelen beschikbaar te stellen, zodat het college haar bestuurlijke taken ook naar behoren kan uitvoeren. Het college maakt in het voorjaar de kadernota, waarin haar deelplannen worden voorgelegd aan de raad ter goedkeuring. In de herfst volgt dan de begrotingsvergadering (die nu wordt gehouden op maandag 26 oktober a.s.) waarin de financiële onderbouwing door de raad wordt vastgesteld. Daarmee krijgt het college toestemming om geld uit te geven aan de afgesproken activiteiten.

Dit opstellen van de begroting is dus een jaarlijks gebeuren, waarin de plannen staan voor het komende jaar, wat die plannen kosten en welke inkomsten en uitgaven er verwacht worden, inclusief een blik op de komende jaren: de meerjarenbegroting. Door het jaar heen houdt de gemeenteraad uiteraard ook een vinger aan de pols. Zo kan de raad vragen om een tussentijdse rapportage.

De rol die de raad heeft bij de begroting heeft ligt vooral bij de vraag of er geen financieel tekort gaat komen (de begroting moet meerjarig sluitend zijn) en de raad moet controleren of de afspraken op een doelmatige en rechtmatige wijze zijn nagekomen.

Gelukkig wordt de gemeenteraad hierbij ondersteund door met name een accountant en sinds kort ook door onze auditcommissie. Deze laatste bestaat uit drie raadsleden die zich gaan specialiseren in de financiële zaken om deze vervolgens te delen met de overige raadsleden. De provincie tenslotte kan, als financieel toezichthouder, ook een rol spelen bij de controlerende taak.

De beleidsbegroting van de gemeente heeft een programmaplan met zeven paragrafen om zo het huishoudboekje overzichtelijk te maken en te houden. Al dit cijferwerk wordt door het jaar heen door de afdeling Financiën keurig bijgehouden.

Vastgestelde regels schrijven voor dat de financiële begroting in ieder geval de volgende onderdelen bevatten: een overzicht van baten en lasten, een uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting. Ook zijn er altijd veel bijlagen met het overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld.

Het is tenslotte van wezenlijk belang om de gemeenschapsgelden, ons aller geld, effectief en efficiënt te gebruiken voor het algemeen belang.

Is een begroting leuk om te lezen? Is een begrotingsvergadering boeiend? Sommigen vinden van wel, velen niet. Toch is een overzichtelijk en sluitend huishoudboekje van groot belang. Net als thuis. Maar gelukkig draait niet alles louter om geld. Immers,

Geld alleen heeft nog niemand rijk gemaakt  (Seneca).

Henk Veerdig / Lijst Fier

Top